Diferansiyel Yağı Kontrolü

Kısa cevap: Diferansiyel yağı, çoğu binek araçta 60.000–100.000 km arasında değiştirilir. Ağır yük çeken, römork taşıyan, arazide veya suya giren araçlarda bu aralık 30.000–50.000 km'ye iner. Kesin rakam için önce aracın kullanım kılavuzuna bakın. Kılavuz "ömürlük yağ" diyorsa bile, 100.000 km civarında bir kontrol yaptırmak akıllıcadır. Yağın seviyesini yılda bir kez, yağ sızıntısı belirtisi varsa hemen kontrol edin.

Diferansiyel Yağı Ne İşe Yarar?

Diferansiyel, motordan gelen gücü tekerleklere dağıtan dişli kutusudur. Arkadan itişli ve 4x4 araçlarda arka aksın ortasında bulunur. Önden çekişli araçlarda ise şanzımanın içine entegredir.

İçindeki dişliler çok yüksek basınç altında birbirine sürtünür. Bu yüzden kullanılan yağ, motor yağından farklıdır:

• Genellikle GL-5 sınıfı hipoid dişli yağıdır.
• Viskozitesi kalındır: 75W-90, 80W-90 veya 85W-140 yaygındır.
• Kükürt bazlı katkılar içerir. Bu yüzden kendine has, keskin bir kokusu vardır.
• Kilitli (LSD) diferansiyellerde ayrıca friction modifier katkısı gerekir.

Motor yağı ile diferansiyel yağı asla birbirinin yerine kullanılmaz. Motor yağı değiştirme işlemiyle karıştırmayın; ikisi tamamen ayrı sistemlerdir.

Diferansiyel Yağı Ne Zaman Değiştirilir?

Aşağıdaki tablo genel bir yol haritasıdır. Kılavuzunuzdaki değer önceliklidir.

Değişim zamanının geldiğini gösteren işaretler

• Viraj alırken arka aksdan gelen uğultu veya inleme sesi.
• Hız arttıkça yükselen "vınlama" tarzı ses.
• Gaz kesip verirken duyulan tıkırtı.
• Diferansiyel kapağının altında yağ sızıntısı, damlama izi.
• Uzun yoldan sonra diferansiyel gövdesinin aşırı ısınması.
• Titreşim veya araç altından gelen ritmik ses.

Ses çıkmaya başladıysa yağ değişimi bazen yetmez. Dişli aşınmış olabilir. Bu durumda mutlaka bir usta baksın.

Seviye Kontrolü Nasıl Yapılır?

Diferansiyelde çubuk yoktur. Seviye, gövdedeki dolum tapası üzerinden ölçülür.

1. Aracı düz zemine park edin. Eğimli yerde ölçüm yanıltır.
2. Motoru kapatın, el frenini çekin, tekerlek takozu koyun.
3. Aracı kaldıracaksanız dört noktadan da eşit yükseltin. Tek taraf yukarıdayken ölçmeyin.
4. Diferansiyel kapağını bulun. Üzerinde iki tapa vardır: üstteki dolum, alttaki tahliye.
5. Önce dolum tapasını sökün. Alttakini asla önce sökmeyin; yağı boşaltırsınız ama dolum tapası sıkışıksa dolduramazsınız.
6. Serçe parmağınızı deliğe sokun. Yağ, delik ağzının hemen altında, parmak ucuna değecek seviyede olmalı.
7. Seviye düşükse şırınga veya pompa ile yağ ekleyin. Delikten taşana kadar doldurun, fazlası kendiliğinden akar.

Yağın kalitesini anlama

• Koyu bal rengi, akıcı: Normal.
• Siyah ve koyu: Aşırı ısınmış. Değişim zamanı.
• Süt kahvesi rengi, köpüklü: Su karışmış. Acil değişim gerekir.
• İçinde metal talaşı: Dişli aşınıyor. Servise gidin.
• Yanık kokusu: Yağ görevini yitirmiş.

Değişim Adımları

1. Aracı kısa bir tur attırın. Ilık yağ daha kolay akar.
2. Aracı güvenli şekilde kaldırın, sehpaya alın. Sadece krikoya güvenmeyin.
3. Geniş bir toplama kabı yerleştirin. Yaklaşık 1–2 litre yağ çıkar.
4. Önce dolum tapasını gevşetin, sonra tahliye tapasını sökün.
5. Yağ tamamen aksın. 10–15 dakika bekleyin.
6. Tahliye tapası manyetikse üzerindeki metal tozunu temizleyin. İnce, gri bir çamur normaldir; iri parçalar değildir.
7. Tahliye tapasını yeni conta veya sızdırmazlık macunuyla takın, tork değerine göre sıkın.
8. Doğru spesifikasyondaki yağı, delik ağzından taşana kadar pompalayın.
9. Dolum tapasını sıkın, dışarı bulaşan yağı silin.
10. Kısa bir test sürüşü yapın, ertesi gün altını kontrol edin.

Bazı diferansiyellerde tahliye tapası yoktur. O zaman kapağın tamamı sökülür, conta yenilenir. Bu iş biraz daha zahmetlidir; tecrübeniz yoksa servise bırakın.

Sık Yapılan Hatalar

• Yanlış sınıf yağ kullanmak. GL-4 gereken yere GL-5 koymak bronz parçalara zarar verebilir.
• LSD diferansiyele katkısız yağ koymak. Virajda tıkırtı ve titreşim yapar.
• Fazla doldurmak. Yağ keçelerden sızar, ısınma artar.
• Tapaları aşırı sıkmak. Alüminyum gövdede diş sıyrılır.
• Eski contayı tekrar kullanmak.